Hiển thị các bài đăng có nhãn thể hình. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn thể hình. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 30 tháng 10, 2016

Boxing: Chấn thương và cách phòng, tránh

Bạn có sức vóc, có gan, thậm chí bất cần, sẵn sàng hứng đòn hay chịu đổ máu… Không biết máu liều của bạn tới đâu nhưng cá là trên đời này khó tồn tại một gã boxer đối kháng nào thích hứng cả rổ chấn thương. Ngay cả khi tập luyện thì chuyện chấn thương vẫn có thể xảy ra, “quân tử phòng thân” là điều cần thiết. Sau đây tôi xin chia sẻ với các bạn chuyên đề “Boxing: Chấn thương và cách phòng, tránh”.

Chấn thương dù nhỏ nhất, nếu không được quan tâm cũng sẽ ảnh hưởng rất lớn đến việc tập luyện của chúng ta

Đầu tiên, đó là những dụng cụ bảo vệ trong boxing. Nhưng trước hết, hãy cùng bàn về những đau đớn mà cơ thể gặp phải khi tập boxing, khi đó chúng ta sẽ biết những tác dụng cụ thể mà những dụng cụ đó đem lại cho cơ thể ta. Khi tập boxing, tất cả mọi thứ trên cơ thể đều phải sử dụng khi tập luyện và thi đấu chứ không chỉ là đôi tay. Từ đầu tới gót chân, mọi thứ đều phải hoạt động toàn bộ, vì thế rõ ràng là chấn thương sẽ gặp suốt, từ khắp cơ thể chứ không riêng một chỗ nào trên người.

Tôi sẽ nói đến cái hay gặp nhất, nhiều người chú trọng tập nhất, đó là đôi tay. Yêu cầu bắt buộc khi tập đấm nếu đeo găng đó là tay phải quấn băng đa (hand wrap). Với một người tập boxing lâu như tôi, việc bị đau mu bàn tày, cụ thể là những chỗ xương lồi lên là chuyện bình thường. Đó là điểm tiếp xúc của nắm đấm với đổi thủ, nhẹ thì bị xước, nặng thì bị trật khớp xương, đó là điều khó tránh nếu tập boxing nhiều. Băng đa sẽ giúp cho bàn tay được ôm kín, các khớp xương mu bàn tay, xương ngón tay, cổ tay được bó chặt lại, giảm thiểu tối đa việc bị trật khớp, còn trày xước thì tôi chắc chắn nếu tập nhiều ai cũng sẽ bị, mà tôi nghĩ việc xước da với đàn ông chúng ta chỉ là việc cỏn con không đáng bàn. Với những vận động viên boxing chuyên nghiệp, đòi hỏi băng đa phải thật dày cùng với lót bông vì lực đấm rất mạnh, làm đau bàn tay hoặc nặng hơn là trật khớp ngón tay hoặc cổ tay. Còn nếu bạn là người tập boxing bình thường thì băng đa không cần quá dày, mỏng và dài khoảng 1,2m cũng đủ để các bạn tập luyện bình thường. Chú ý khi quấn băng đa vừa quấn vừa bóp cho băng đa co đều trên bàn tay, còn thừa các bạn nên quấn hết xuống cổ tay, vì đó là đoạn nối của cánh tay với bàn tay, dễ chấn thương nhất nếu nắm đấm không chặt và đấm sai kĩ thuật. Có 2 cách quấn băng đa: Quấn mu và Quấn ngón. 2 cách như nhau chỉ khác là nếu quấn kiểu ngón cần băng đa mỏng hơn và dài hơn để quấn hết vào các ngón, trông cũng đẹp mắt hơn, tùy thuộc vào sở thích cũng như hlv của bạn dạy bạn kiểu gì.



Quấn băng đa mu bàn tay, đây là kiểu quấn phổ biến  nhất với chúng ta


Quấn băng đa ngón, bảo vệ được từng ngón tay hơn, tuy nhiên cần băng đa phải dài và mỏng, hơi khó dùng cho người mới tập
Tiếp theo sẽ là 1 thứ còn quan trọng hơn, đó chính là Mũ Bảo Vệ Đầu. Khỏi phải tả dài dòng chắc các độc giả cũng đã biết mũ bảo vệ nó hình dáng ra sao, tác dụng thì đơn giản chỉ là bảo vệ cái đầu. Tuy nhiên, theo như tôi thấy ở mọi người có vẻ không coi trọng nó trong tập luyện. Cũng như bóng đá có bóng đá ’phủi‘, boxing thì cũng có ‘phủi‘, có những người tập luyện phong trào, vì niềm đam mê yêu thích võ thuật. Và với một gã nghiện boxing như tôi, tôi cũng tò mò không biết ở những phòng tập boxing, người ta sẽ huấn luyện các bạn như thế nào?


Mũ bảo vệ cực kì quan trọng trong tập luyện với bất kì ai, không chỉ riêng với vận động viên boxing

Tôi đã đi đến một vài phòng tập boxing phong trào có tiếng ở Hà Nội, xem họ tập, rồi xem họ thì đấu. Lạ thay tôi nhận ra, hầu như khi các bạn thi đấu với nhau, ngoài băng đa và cái găng, thì chấm hết. Các bạn dù tập lâu hay mới tập, dù sức có khỏe đến đâu, thì tôi khẳng định vẫn không thể nào bằng một vận động viên thi đấu chuyên nghiệp. Nhưng họ khi tập luyện vẫn phải đội mũ bảo vệ, cớ sao các bạn lại coi thường nó đến vậy? Nếu ai yêu thích boxing, có dịp vào Đà Nẵng thì hãy tới thăm đội tuyển boxing Việt Nam ở đó. Tất cả khi thi đấu đều đội mũ bảo vệ, chỉ có những người trình độ cao hẳn, họ mới không đội nhưng nói thật, nếu họ không cho thì chắc có lẽ chả bao giờ chúng ta chạm được vào mặt chứ đừng nói là đấm trúng. Tất nhiên không thể so sánh trình độ như vậy, tôi chỉ muốn cho các bạn thấy, cái mũ xấu xí đấy nó quan trọng như thế nào. Đừng để đến lúc rách mắt phải khâu mấy mũi, hay khi sưng vù trán và thâm tím mặt mày lên mới sử dụng, lúc đó bạn đã chịu đau rồi.


Vết thương rách mắt do cú đấm quá mạnh gây ra - Hãy đội Mũ bảo vệ  cho boxing

Trong boxing, mặt bao giờ cũng là nơi chịu nhiều cú đấm nhất. Vậy nên tất cả những bộ phận nguy hiểm trên mặt đều được bảo vệ, trừ mắt và mũi. Có những dụng cụ sẽ ít khi được dùng, nhất là khi bạn mới tập, và một trong số đó là bảo vệ hàm. Hàm răng vốn rất quan trọng, chả ai mong muốn nó bị tổn thương chỉ vì đi tập boxing cả, nhưng nhiều khi nó là điều không may, vì vậy hãy sắm ngay một cái bảo vệ răng cho mình, để dành cho khi chiến đấu, chắc chắn bạn sẽ thấy nó cực hữu ích nếu sử dụng. Cuối cùng, tôi sẽ nói về găng boxing. Tôi nói cuối cùng vì với quan điểm của riêng tôi, găng tay không quan trọng bằng 3 thứ trên trong cả tập luyện và thi đấu. Công việc của nó chỉ là làm giảm lực đấm tác động đến cơ thể, bảo vệ tay khỏi những nguy cơ chấn thương cao, tuy nhiên lại làm việc rách mắt hay tụ máu nhiều hơn. Găng tay không quan trọng bằng việc người sử dụng nó có những kĩ năng gì, tất nhiên không phải găng tốt là sẽ thi đấu tốt. Nhưng nói thế nào, nó vẫn là hình ảnh của boxing. Với mỗi một người tập, sẽ tùy vào điều kiện hay sở thích để chọn găng. Ví dụ như hầu hết vận động viên ở Việt Nam hay Thái Lan dùng găng của hãng TWINS, găng dày nặng hơn, cảm giác đầm tay hơn. Còn ở các nước phát triển, các tay đấm thích găng của EVERLAST, một hãng sản xuất đồ boxing lâu đời nhất, găng mỏng và nhẹ, ôm tay giúp những cú đấm mạnh hơn. Do vậy, tôi chỉ muốn nhắc các bạn rằng, hãy dùng găng tập thực sự tốt, tuy hơi đắt nhưng nó sẽ giúp bạn tránh những rắc rối về xương khớp. Đừng chủ quan dùng những chiếc găng không tốt, những chiếc găng mà bạn nắm tay một lúc thôi cũng đã đau đầu ngón tay hay đấm bao cát 1 tuần là bục hết, phải bỏ đi. Lúc đó bạn đang gây tổn thương cho chính đôi tay và ví tiền của chính mình.


Everlast, một trong những hãng sản xuất dụng cụ Boxing hàng đầu thế giới.

Ngoài vài món đồ cực quan trọng trong boxing nói trên, còn một vài món đồ bảo vệ khác dành cho bạn nếu bạn là một boxer thực thụ, đó là bảo vệ hạ bộ (kuki), quần áo, giày boxing… Còn nếu là một người tập bình thường, các bạn cứ mặc như tập Fitness là được.

Tôi thời mới tập, sau một tháng đấm gió thì được hlv cho phép đấm bao cát. Việc đấm bao cát trông thì bình thường, nhưng tôi cùng đứa bạn sau khi tháo găng ra thì tay đều đau rát. Tôi tin là không ít người bị như tôi, đó là do bạn sử dụng đòn đấm chưa chính xác, tất cả khi đấm ra đều miết vào bao cát, đúng thì phải chạm là thu về luôn. Đó là ví dụ do hlv đưa ra để tôi biết, tôi vẫn còn sai rất nhiều, và cái sai ấy sẽ ảnh hưởng không chỉ về kĩ năng mà còn cả về sức khỏe của tôi sau này nữa. Hãy cố gắng tập các kĩ thuật thật cơ bản thật tốt, tìm một nơi tập boxing có đội ngũ chuyên nghiệp, khi đó, bạn sẽ được huấn luyện tốt, và với kiến thức chuyên môn, họ sẽ biết giảm tải đau đớn khi bạn bị chấn thương, đưa ra những bài tập phù hợp với bạn khi bạn bị đau, chứ không phải chỉ biết chườm đá cho bạn.


Đấm bao sẽ rất nguy hiểm nếu kĩ thuật chưa tốt, công thêm cổ tay yếu có thể làm sái cổ tay.

Cuối cùng, là một người đã và đang tiếp tục sống cùng boxing, tôi xin gửi lời khuyên chân thành đến tất cả những ai đang hoặc có ý muốn tập bộ môn này, đó là hãy trang bị đầu đủ những dụng cụ tốt cho chính bản thân mình, đó là những thứ mà đã đạt tiêu chuẩn trong tập luyện cũng như thi đấu của các hãng sản xuất dụng cụ boxing uy tín. Tôi biết đồ boxing không hề rẻ, nhiều cái còn rất đắt, như găng hay giày boxing, không phải ai cũng muốn bỏ nhiều tiền ra để trang bị cho một môn phong trào. Thế nhưng, tôi lại nghĩ, khi bạn quyết định tập môn thể thao đầy nguy hiểm này, ngay cả việc làm cho cơ thể giảm bớt tổn thương cũng bị làm ngơ, tức là các bạn đang coi thường chính sức khỏe bản thân mình, như vậy dù tập bất cứ cái gì cũng không thể khỏe được chứ đừng nói đến chuyện đấm được ai. Nếu đã đi sâu vào thể thao, đừng tiếc đầu tư cho nó, vì đó chính là đầu tư cho sức khỏe của bạn.

Chúc các bạn sẽ giảm bớt chấn thương gặp phải khi tập boxing.


Thứ Sáu, 28 tháng 10, 2016

Boxing – Sự kết hợp tuyệt vời của võ thuật và thể thao

Boxing hay còn gọi là quyền anh,chắc chắn không còn xa lạ gì với chúng ta. Khởi nguồn từ Hy Lạp, boxing ngoài việc là một môn võ thuật của phương tây, còn là một môn thể thao được ưa thích thời đó. Đến năm 688 trước công nguyên, boxing chính thức có mặt trong kì đại hội Olympic,trở thành một môn thể thao chính thống.Và với những con người như Muhammad Ali,Mike Tyson, Manny Pacquiao… đã đưa boxing hiện nay trở thành một trong những môn võ thuật và thể thao được yêu thích nhất trên thế giới.

Ông vua huyền thoại quyền anh: Muhammad Ali


Ông vua huyền thoại quyền anh: Muhammad Ali

Nói về võ thuật,đa phần chúng ta nghĩ về Trung Quốc,nơi luôn tự hào là cái nôi của võ thuật,với các môn võ lịch sử ngàn năm như thiếu lâm tự,võ đan,hay vịnh xuân quyền,thì với phương tây,đó là boxing. Boxing,ra đời từ phương tây,mang trong mình bản chất của khoa học,đơn giản và hiệu quả. Đơn giản trong đòn đánh, khoa học trong tập luyện và hiệu quả trong chiến đấu, đó là điều mà boxing thể hiện.Và với việc được công nhân là một môn thể thao, boxing được bổ trợ hoàn hảo về các giáo án tập luyện khoa học nhất của thể thao chuyên nghiệp. Các bạn của tôi,các bạn thấy sao khi sở hữu một thân hình cân đối,săn chắc như sắt thép,cơ bụng 6 múi và những kĩ năng knockout đối phương ngay tại chỗ trong chỉ với 2s,tôi tin chắc đó là điều bất kì gã đàn ông nào cũng muốn.

Mike Tyson,vua knockout,với kỉ lục 44 trận thắng knockout trong 50 trận thi đấu trong sự nghiệp,nhưng đặc biệt là có đến 22 trận đối phương không chịu nổi quá hiệp 1.


Mike Tyson,vua knockout

Đơn giản và hiệu quả,chỉ với 3 đòn: đấm thẳng,đấm vòng(hook),đấm móc(upper),dùng cho 2 tay. Tôi thích cái sự đơn giản nhưng đến hiệu quả cực kì. Đâu cần phải hoa mỹ trong đòn đánh,không cần phải chú ý đánh vào các điểm yếu,các huyệt trên cơ thể. Với tôi,cứ từ bụng trở lên mặt,cứ đấm vào đâu cũng được, chỉ cần đối phương tôi gục xuống là xong(mà nói thật là tôi thích mặt). Ngoài việc sử dụng đôi tay, khi tập boxing việc làm của đôi chân và thân người là cực kì quan trọng,di chuyên,né đòn và phản công là những thứ làm nên sự hiệu quả trong các trân đấu.

Với tôi boxing là niềm đam mê từ bé,từ cái ngày tôi mới biết đến boxing qua vài trận đấu trên tivi.Tôi lúc đó là 1 đứa trẻ với nhận thức về boxing đơn giản lắm,chỉ là 2 gã đàn ông đeo găng lao vào đấm nhau,tung ra những đòn đánh,né tránh, và rồi gã kia đổ rầm xuống sàn chỉ vì 1 cú móc vào hàm. Tôi chỉ nghĩ trong đầu nếu chỉ với 1 cú đấm mà làm người khác nằm đo ván thì quá tuyệt vời, hơn cả trong phim chưởng, tôi sẽ chả phải sợ bất kì 1 kẻ nào trong trường cả. Niềm đam mê đấy theo tôi đến khi trưởng thành,cho đến lúc tôi được tập boxing trong một môi trường chuyên nghiệp,tôi nhận ra đây không còn 1 môn võ thuật bình thường nữa,nó là võ thuật của khoa học. Với các cách che chắn ở những điểm dễ gây chấn thương nhất trên cơ,các động tác né tránh hiệu quả kể cả khi bị dồn vào góc đài những vẫn thoát ra, tay vẫn có thể phản công đầy bất ngờ, và nhất là những cú đấm được tính toán kĩ lưỡng khi tung ra với đường đi ngắn nhất đến đối phương, hay độ xoáy của các múi cơ giúp sức mạng trong đòn đấm được phát huy mạnh nhất,1 đòn tung ra kết hợp đầy đủ của cả cơ thể, khi đó sức mạnh và tốc độ của bạn sẽ được đẩy lên cao nhất.


những cú đấm được tính toán kĩ lưỡng khi tung ra với đường đi ngắn nhất đến đối phương


Tôi vẫn nhớ ngày đầu tiên tập boxing, cái tôi được học đầu tiên không phải là những cú đấm,mà đó là thế thủ của boxing, là di chuyển. Tại sao lại thế? , tôi được hlv giải thích rằng đến cái cách tự bảo vệ cho mình không bị ăn đòn còn chưa làm được thì đòi tấn được ai. Tôi mất 1 tuần để học về thế thủ,di chuyển của boxing sao cho quen với các động tác trên đôi chân của mình. Mọi người,hầu hết cho rằng boxing quan trọng nhất là đôi tay. Mới đầu tôi cũng nghĩ thế,nó được gọi là quyền anh mà. Nhưng dần dần,càng về sau tôi nhận ra đôi chân mới là cái quyết định. Bạn chả có thể làm gì ai khi chỉ biết đứng im một chỗ,hoặc di chuyển lung tung không có 1 bài bản nhất định,và trong boxing,người ta trả đôi chân về đúng trách nhiệm của nó,không cần phải tấn công như đá,đạp,chỉ là di chuyển thôi.

Manny Pacquiao, siêu võ sĩ người Philippines là bậc thầy về di chuyển cũng như tốc độ trong boxing.


Manny Pacquiao,siêu võ sĩ người Philippines là bậc thầy về di chuyển cũng như tốc độ trong boxing

Với việc di chuyển bằng mũi chân,giúp cho bạn chủ động hơn trong chiến đấu,áp sáp đối phương với chỉ 1 bước,hay bật ra xa khi thấy có nguy hiểm,đó là khoảng cách chiến đấu an toàn,điều này thực sực là quan trọng nhất không chỉ ở boxing mà còn bất khi môn võ thuật nào. Và khi đã quen với việc di chuyển,tôi mới bắt đầu được đấm,với 3 đòn đấm cơ bản cho 2 tay,rồi kết hợp chúng với nhau thành 1 tổ hợp đòn. Tôi mất gần 8 tháng chỉ để tập đấm tay không,trong boxing gọi là bài tập ‘shadow’,ở Việt Nam hay dùng từ ‘đấm gió’,bạn phải tự tưởng tượng ra đối thủ,như cái bóng trước mặt mình,di chuyển và đấm 3 phút như trong thi đấu thật,khi đó bạn mới có 1 tư duy ra đòn và di chuyển né tránh và phản xạ trong đầu. Đây là bài tập bắt buộc bất cứ 1 ai học boxing phải làm,nó là cái cơ bản nhất,giúp chúng ta có 1 nền móng vững chắc về kĩ thuật.Những ngày tiếp theo cùng với việc trau dồi về kĩ thuật,tôi được tập kèm thể lực.Trong bất kể 1 môn thể thao nào,thể lực cũng là thứ cốt lõi nhất,giúp chúng ta thi đấu,thực hiện các bài tập kĩ thuật khó khăn.Ở boxing,ngoài việc tập thể lực cơ bản như chạy bền,chạy biến tốc…thì các bài tập như bật cóc,đi xe bò bằng tay,kéo dây,chạy kết hợp đấm và quan trọng nhất là chống đẩy…là những thứ cực hình. Tuy nhiên càng về sau,việc thể lực được tăng lên một cách nhanh chóng giúp tôi có thể kéo dài sức và tăng tốc độ đáng kể của nắm đấm cũng như là trong các bài tập kĩ thuật .Hãy chú ý về thể lực chuyên môn,không có thể lực,bạn không thể thực hiện tốt các bài tập,đây là 1 trong những yêu cầu bắt buộc của thể thao,nếu bạn muốn nó hiệu quả thực sự.

Các bạn có muốn một thân hình như thế này không?





Và như tôi đã nói,boxing là 1 môn thể thao,vì thế nó có đầy đủ tất cả các bài tập Fitness làm sao để hiệu quả và phù hợp nhất,giúp cho đòn đánh mạnh hơn,nặng hơn và cơ thể chịu đòn tốt hơn. Các bài tập về ngực,tay,vai,xô,bụng,chân giống hệt với Fitness,chỉ khác ở chỗ,các boxers cần không phải là các cơ bắp cuồn cuộn nổi lên kiểu Arnold Schwarzenegger hay The Rock,to như vậy chỉ có tác dụng duy nhất là đòn đánh rất mạnh,và chịu đòn rất tốt. Nhưng đổi lại,sự nặng nề là điều không tránh được với cơ bắp to như vậy. Sẽ là một điều đáng chán nếu bạn đấm mạnh nhưng không nhanh,chỉ được một vài phút là hai vai mỏi nhừ,khi đó bạn chỉ trở thành cái bao cát cho đối thủ thôi. Với boxing,sự săn chắc của từng múi cơ mới là quan trong nhất. Với cơ địa của đa phần người việt nam chúng ta nói riêng và châu á nói chung,việc cơ bắp cuồn cuộn chưa hẳn đã đẹp.Theo quan điểm thẩm mỹ của tôi, 1 thân hình cân đối,nổi lên chỉ có cơ chứ không hề có 1 tí mỡ,cứng cáp cộng thêm cơ bụng 6 múi săn chắc mà đấm vào như không chẳng phải tốt hơn sao? Fitness của boxing đi sâu vào cái cốt lõi trong cơ thể bạn,đó là sự khỏe mạnh,dẻo dai của từng múi cơ. Vẫn với các bài tập như bình thường của Fitness,như đẩy tạ,kéo xô,gánh tạ…,boxing yêu câu phải làm có tốc độ,thật nhanh và chính xác. Chỉ khi tập nặng,lúc đấy cần cơ bắp phát triển,mới làm như 1 bài tập của Fitness. Hãy thử nghiệm với việc tập cơ bụng của boxing. Các độc giả đừng chủ quan suy nghĩ rằng cứ 6 múi là khỏe,bạn có thể chọn 6 múi đẹp nhưng chỉ cần đập tay 1 cái vào cũng làm bạn đau,với việc chịu 1 cú đấm mà chả hề hấn gì. Ngoài ra,hãy chú ý đến việc ăn uống. 1 vận động viên boxing thì cũng như 1 người tập Fitness,đạm, protein,nước khoáng,vitamin,là những thứ cần thiết cực kì. Hạn chế đồ có ga,hãy ăn nhiều hơn hoa quả,uống nhiều nước,và quan trọng,đừng nên hút thuốc lá bởi vì phổi sẽ không thể chịu được các bài tập cần sức bền.

Một điều tuyệt vời nữa mà tôi nghĩ không chỉ đàn ông chúng ta,cả phụ nữ cũng cực kì quan tâm,đó là chế độ giảm cân.Thật ra,với boxing, các vận động viên đã quá quen với việc ‘ép cân’ để thi đấu. Tôi đã quen với việc gặp những người tập quyền anh chuyên nghiệp cao 1m8 nhưng chỉ nặng 60kg lúc thi đấu.Cân nặng thật sự là 68,70 kg nhưng chỉ từ 1 tháng đến tháng rưỡi,họ ép xuống được 60kg thì bạn biết boxing hiệu quả trong giảm cân như nào rồi đó. Việc tập boxing đòi hỏi bạn duy chuyển liên tục trong lúc tập,toàn thân sẽ phải vận động với những cú đấm,né đòn,cộng thêm các bài tập thể lực,thì để đốt mỡ,nhảy dây của boxing sẽ giúp đốt mỡ hiệu quả đến mọi điểm trên cơ thể của bạn kèm theo một thân hình cực cân đối. Nhưng nhảy dây trong boxing không phải như nhảy dây khi mà chúng ta tập thể dục lúc đi học,nó mạnh mẽ và đòi hỏi kĩ thuật khó và tốc độ hơn rất nhiều.

Boxing là 1 môn thể thao mạnh mẽ và tốc độ,vì thế nên chuyện chấn thương trong tập luyện là không thể tránh được.Chuyện đau vai,đau mu bàn tay,trật khớp xương ngón tay hay căng cơ,chuột rút là chuyện thường gặp trong boxing nếu không tập đúng kĩ thuật.Hãy chọn cho mình những nơi tập boxing chuyên nghiệp mà ở đó người huyến luyện bạn là người có trình độ chuyên môn,có bằng cấp huyến luyện trong boxing,hay ít nhất đó cũng đã từng là vận động viên boxing. Với kinh nghiệm của mình,họ sẽ giúp bạn giảm bớt chấn thương,và điều quan trọng rằng họ đã từng trải qua các trận đánh, họ sẽ hiểu rõ bạn phải làm gì trong boxing,hô hào khi bạn chậm chạp,sửa lại từng kĩ thuật sai trong lúc bạn tập chứ không phải chỉ dạy các bạn vài đòn đánh,tránh né,di chuyển.